Invloeden

Een fragment uit een programma dat ik samen met Frans Bromet maakte voor de Humanistische Omroep

Nadat ik eind jaren negentig afstudeerde van de Filmacademie , werd ik door Frans Bromet uitgenodigd mee te werken aan een VPRO- reportageserie over het leven in een achterstandswijk. Als cameraman en programmamaker behoorde Frans al geruime tijd tot een van de kopstukken in de Nederlandse film en televisie geschiedenis. Bovenal was Frans de meester van de handheld camera en scherpzinnig interviewer, alles wat ik dus ook wilde worden. Ik besloot dus extra mijn best te doen om een goede indruk op hem te maken.

Voordat de uitzendingen begonnen nam ik een paar keer de bus naar de bewuste achterstandswijk en met de digitale camera in de aanslag struinde ik de buurt af op zoek naar interessante verhalen. Daarna was het tijd om met mijn nieuwe eindredacteur een proefmontage te bekijken.

Een scene met drie dronken mannen in een kroeg, waarbij de een vertelde hoe hij in elkaar geslagen was - een kapot gebit was het bewijs- en de ander hoe zijn leven een aaneenschakeling van mislukkingen was; ik geloof dat er iets van huiselijk geweld in het spel was, waar de bewuste meneer ook voor in de bak had gezeten. Met gefronste wenkbrauwen, maar tot mijn grote opluchting zeer ingespannen, bekeek Frans mijn reportage. Totdat hij op een gegeven moment geirriteerd een zucht slaakte en abrupt op de afstandsbediening drukte.

"Waarom snij je steeds weg, terwijl die mensen midden in hun verhaal zitten?", vroeg hij streng.
"Omdat ik anders teveel talking heads heb" zei ik bedremmeld.

Want zo had ik dat geleerd op de Filmacademie; ik kan me niet meer herinneren of deze doctrine vooral leefde onder docenten dan wel medestudenten, maar het lang laten staan van pratende hoofden was min of meer een vies woord, in een adem en met veel dedain genoemd met termen als beeldarm en niet visueel.

"Maar een talking head kan juist heel visueel zijn", zei Frans ernstig.

In de jaren dat ik voor Frans werkte leerde ik opnieuw een verhaal te vertellen en daarbij vooral te werken vanuit mijn eigen schaamteloze nieuwsgierigheid. Zo eerlijk mogelijk tegenover jezelf zijn - en niet een knieval doen aan vorm - is uiteindelijk de beste manier om de kijker te boeien. Een techniek die niet alleen toepasbaar is in wat meer auteursgedreven reportages en documentaires, maar ook in opdrachtfilms. Want uiteindeijk raakt de kijker niet geboeid door inhoudloos kijkvoer, ook zo een geniale term van Frans- maar door het verhaal, door de inhoud.

Want ja, naast eigenzinnig programmamaker is Frans Bromet ook een veel gevraagd opdrachtfilmer. En ik ben er trots op dat ik het vak van hem heb mogen leren.